Chào mừng các bạn đã quay trở lại với góc chia sẻ của Mười Nhạc Cụ!
Trong hành trình chinh phục cây đàn Violin, việc chỉ biết kéo vĩ và bấm nốt là chưa đủ. Bạn đã bao giờ thắc mắc tại sao trên mặt đàn lại có hai lỗ thủng hình chữ f? Hay bộ phận nào thực sự tạo ra âm thanh réo rắt làm say đắm lòng người?
Hiểu rõ cấu tạo của Violin không chỉ giúp bạn sử dụng đàn đúng cách hơn mà còn rất hữu ích khi bạn cần tự chỉnh dây, thay dây hay mua phụ kiện. Hôm nay, hãy cùng Mười Nhạc Cụ “giải phẫu” chi tiết cây đàn Violin một cách dễ hiểu nhất nhé!
1. THÂN ĐÀN (BODY) – TRÁI TIM TẠO NÊN ÂM THANH
Thân đàn là phần to nhất và quan trọng nhất, đóng vai trò như một hộp cộng hưởng giúp khuếch đại âm thanh. Thân đàn được ghép lại từ nhiều mảnh gỗ khác nhau (thường là gỗ thông cho mặt trước và gỗ phong cho mặt sau).
Mặt trước (Top/Belly): Thường làm bằng gỗ thông (Spruce). Gỗ thông có đặc tính nhẹ nhưng rất dẻo dai, truyền âm tốt.
Mặt sau (Back) và Hai bên sườn (Ribs): Thường làm bằng gỗ phong (Maple) cứng cáp hơn, có những đường vân gỗ sọc vằn rất đẹp mắt.
Lỗ chữ F (F-holes): Đây là hai rãnh khoét hình chữ “f” nằm đối xứng trên mặt trước. Chúng không phải làm ra để “cho đẹp”! Lỗ chữ F chính là “cửa sổ” để âm thanh thoát ra khỏi hộp cộng hưởng. Nhờ có chúng, mặt đàn mới có thể rung động tự do và tạo ra tiếng vang lớn.
2. CẦN ĐÀN VÀ ĐẦU ĐÀN (NECK & SCROLL) – NƠI GIAI ĐIỆU BẮT ĐẦU
Tiếp nối thân đàn là phần vươn dài ra phía trên, nơi tay trái của bạn sẽ hoạt động liên tục.
Cuộn xoắn ốc (Scroll): Nằm ở trên cùng của cây đàn. Nó thực chất mang ý nghĩa trang trí, thể hiện sự tinh tế và tay nghề của nghệ nhân làm đàn.
Hộp chốt (Pegbox) & Chốt lên dây (Pegs): Nằm ngay dưới cuộn xoắn ốc. Có 4 chốt bằng gỗ dùng để quấn 4 dây đàn. Khi bạn muốn lên dây đàn (chỉnh âm thanh cao lên hoặc thấp xuống với biên độ lớn), bạn sẽ vặn các chốt này.
Mặt phím (Fingerboard): Là một miếng gỗ màu đen nhẵn bóng dán dọc theo cần đàn. Khác với Guitar có các thanh sắt (phím) chia ngăn rõ ràng, mặt phím Violin trơn tuột. Mắt và tai của bạn phải tự “nhớ” vị trí để bấm cho đúng nốt.
3. NHỮNG BỘ PHẬN “NHỎ MÀ CÓ VÕ”
Tuy nhỏ bé, nhưng nếu thiếu đi những chi tiết này, cây đàn Violin sẽ bị “tịt ngòi” hoặc không thể chơi được.
Ngựa đàn (Bridge): Là một miếng gỗ nhỏ nhắn, đứng vuông góc với mặt đàn để nâng 4 dây đàn lên cao. Lưu ý cực quan trọng: Ngựa đàn không hề được gắn keo. Nó đứng vững hoàn toàn nhờ lực tỳ khổng lồ của 4 dây đàn đè xuống. Ngựa đàn có nhiệm vụ truyền độ rung từ dây xuống mặt đàn.
Trụ âm (Soundpost): Được mệnh danh là “Linh hồn của cây đàn”. Nó là một trụ gỗ hình trụ nhỏ xíu, nằm lọt thỏm bên trong thùng đàn, ngay dưới chân ngựa đàn (bên phía dây Mi). Nó nối mặt trước và mặt sau, giúp truyền sự rung động khắp toàn bộ hộp cộng hưởng. Nếu trụ âm bị đổ, tiếng đàn nghe sẽ rất chói hoặc xịt.
Tấm tỳ cằm (Chinrest): Nơi bạn đặt xương hàm/cằm trái lên để giữ đàn.
Ốc tăng âm (Fine Tuners): Nằm ở phần đuôi đàn (Tailpiece). Khác với chốt lên dây ở trên đầu, ốc tăng âm giúp bạn chỉnh dây đàn ở biên độ rất nhỏ, độ chính xác cao. Người mới học nên gắn đủ 4 ốc tăng âm cho cả 4 dây để dễ dàng chỉnh dây hơn.
4. CÂY VĨ (BOW) – ĐÔI CÁNH CỦA VIOLIN
Violin sẽ không thể cất tiếng hát nếu thiếu đi cây vĩ.
Thân vĩ (Stick): Thường làm bằng gỗ Pernambuco hoặc sợi Carbon, có độ cong nhẹ và tính đàn hồi cao.
Lông vĩ (Hair): Phần màu trắng chạm vào dây đàn. Nó chủ yếu được làm từ lông đuôi ngựa, các dòng vĩ hiện đại người ta còn sử dụng các loại sợi tổng hợp như nylon hoặc sợi carbon.
Nhựa thông (Rosin): Dù lông đuôi ngựa rất ráp, nhưng nó không đủ ma sát để làm rung dây đàn. Bạn bắt buộc phải chà một lớp nhựa thông lên lông vĩ trước khi chơi. Nhựa thông tạo ra độ dính, giúp lông vĩ “kéo” dây đàn và tạo ra âm thanh.
TÓM LẠI
Cây đàn Violin là một kiệt tác của vật lý và nghệ thuật làm mộc. Mỗi một chi tiết, từ đường cong của thùng đàn đến cái lỗ chữ f, đều được tính toán tỉ mỉ để tạo ra âm thanh hoàn hảo nhất.
Hy vọng bài viết này đã giúp các bạn hiểu rõ hơn về “người bạn” của mình. Đừng quên ghé thăm Mười Nhạc Cụ nếu bạn cần hỗ trợ kiểm tra trụ âm, thay ngựa đàn, hay tìm mua những phụ kiện thiết yếu như nhựa thông, gối tựa vai và ốc tăng âm nhé. Hẹn gặp lại các bạn ở những bài viết hướng dẫn tiếp theo!
Để lại một bình luận