Chào mừng các bạn đã quay trở lại với Mười Nhạc Cụ!
Trong những ngày đầu mới làm quen với Violin, chúng ta thường dành hết sự tập trung vào cây đàn, cây vĩ hay cách vặn chốt lên dây mà vô tình bỏ quên một cục nhỏ bé, cứng ngắc, thường được giấu trong góc hộp đàn: Nhựa thông (Rosin).
Nhiều bạn thắc mắc: “Em mới mua đàn, kéo vĩ trên dây sao không phát ra tiếng hoặc tiếng bé tí xíu như muỗi kêu?”. Câu trả lời 99% nằm ở việc bạn chưa bôi nhựa thông! Vậy nhựa thông là gì và tại sao nó lại có quyền lực “hô biến” ra âm thanh cho cây đàn Violin? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết nhé.
1. NHỰA THÔNG (ROSIN) THỰC CHẤT LÀ GÌ?
Đúng như tên gọi, thành phần chính của phụ kiện này được chiết xuất từ nhựa của cây thông (hoặc các loại cây lá kim khác). Người ta thu hoạch nhựa cây, đun sôi, tinh chế để loại bỏ tạp chất, sau đó đổ vào khuôn (thường là hình tròn hoặc chữ nhật) và để nguội cho cứng lại.
Tùy vào công thức pha chế của từng hãng (có thể thêm sáp ong, vàng, bạc hoặc các kim loại khác), nhựa thông sẽ có màu sắc từ vàng nhạt trong suốt đến nâu đen sẫm.
2. TẦM QUAN TRỌNG “SỐNG CÒN” CỦA NHỰA THÔNG
Để hiểu tại sao phải dùng nhựa thông, bạn cần biết nguyên lý tạo ra âm thanh của Violin: Âm thanh được sinh ra từ ĐỘ RUNG của dây đàn.
Sự thật về dây và vĩ: Dây đàn Violin làm bằng kim loại trơn nhẵn. Lông vĩ (dù làm bằng lông đuôi ngựa thật hay sợi nilon) về cơ bản cũng rất mượt.
Chuyện gì xảy ra nếu không có nhựa thông? Kéo một cây vĩ chưa bôi nhựa thông lên dây đàn giống hệt như bạn đi giày đế da trượt trên mặt băng vậy. Hai bề mặt trơn tuột trượt qua nhau, hoàn toàn không có ma sát. Dây đàn không bị “mắc” lại để rung lên, kết quả là không có âm thanh nào được phát ra (hoặc chỉ có tiếng rít rất nhỏ).
“Phép thuật” của ma sát: Khi bạn chà cục nhựa thông lên lông vĩ, lớp bụi nhựa li ti sẽ bám vào từng sợi lông. Lớp bụi này tạo ra độ dính (độ nhám). Nhờ độ dính này, khi kéo vĩ, lông vĩ sẽ “bám” vào dây đàn, kéo dây đàn lệch ra khỏi vị trí ban đầu rồi bật ngược lại liên tục. Chính quá trình bám – thả – bám – thả diễn ra hàng nghìn lần mỗi giây này đã làm dây đàn rung lên mạnh mẽ và tạo ra âm thanh réo rắt mà chúng ta nghe thấy.
Tóm lại: Không có nhựa thông = Không có ma sát = Dây đàn không rung = KHÔNG CÓ ÂM THANH.
3. DẤU HIỆU NHẬN BIẾT BẠN ĐANG DÙNG NHỰA THÔNG SAI CÁCH
Việc bôi nhựa thông tưởng chừng đơn giản nhưng lại ảnh hưởng rất lớn đến tiếng đàn. Bạn cần chú ý 2 trường hợp cực đoan sau:
Bôi quá ít nhựa thông
Triệu chứng: Tiếng đàn nghe yếu ớt, lúc có lúc không, hay bị “xịt”. Khi bạn nhấn vĩ mạnh hơn, vĩ bị trượt dài trên dây mà âm thanh vẫn không to lên.
Cách khắc phục: Cần chà thêm vài đường nhựa thông (đặc biệt chú ý chà kỹ ở phần gốc và mũi vĩ vì đây là 2 điểm dễ bị lướt qua nhất).
Bôi quá nhiều nhựa thông
Triệu chứng: Âm thanh phát ra thô ráp, rè và rất chói tai (đặc biệt khi chơi mạnh). Khi bạn kéo vĩ, một đám “khói” bụi trắng sẽ bay mù mịt và bám đầy lên mặt đàn, dây đàn.
Tác hại: Lớp bụi này nếu không được lau sạch ngay sau khi tập, gặp độ ẩm không khí sẽ bết lại, ăn mòn lớp sơn bóng của đàn và làm dây đàn bị rỉ sét.
Cách khắc phục: Lấy một chiếc khăn vải sợi nhỏ khô và sạch, lau nhẹ dọc theo lông vĩ để lấy bớt lớp bột thừa. Nhớ lau sạch bụi trên mặt đàn nữa nhé!
4. CÁCH BÔI NHỰA THÔNG CHUẨN CHO NGƯỜI MỚI
Với cục nhựa thông mới tinh: Bề mặt của nó rất bóng và trơn. Bạn cần dùng mũi kéo, chìa khóa hoặc giấy nhám cào nhẹ vài đường trên bề mặt cho nó hơi sần sùi lên để bột nhựa dễ thoát ra. (Chỉ làm bước này 1 lần duy nhất lúc mới khui hộp).
Căng vĩ: Vặn ốc ở đuôi vĩ để lông vĩ căng lên ở mức độ vừa phải (khoảng cách giữa lông và thân vĩ vừa bằng đường kính 1 cây bút chì).
Thao tác bôi: Tay trái cầm nhựa thông, tay phải cầm vĩ. Đặt lông vĩ lên cục nhựa thông, chà dọc từ gốc vĩ (chỗ tay cầm) lên tới chóp vĩ và ngược lại.
Tần suất: Nếu vĩ mới tinh, bạn cần chà khoảng 15-20 lượt. Nếu là vĩ đang dùng hàng ngày, bạn chỉ cần chà 3-5 lượt trước mỗi buổi tập là đủ.
LỜI KẾT
Nhựa thông tuy rẻ và nhỏ bé, nhưng lại là “chất xúc tác” không thể thiếu để kết nối cây vĩ và dây đàn, tạo nên những giai điệu tuyệt vời.
Hy vọng qua bài viết này của Mười Nhạc Cụ, các bạn mới học đã hiểu rõ hơn về người bạn nhỏ bé này và biết cách sử dụng nó sao cho cây đàn phát ra âm thanh ưng ý nhất. Nếu cục nhựa thông của bạn đã vô tình bị vỡ hoặc rơi mất, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để sắm cho mình một hộp nhựa thông mới với chất lượng bám dính cực tốt nhé!
Để lại một bình luận