Chào các bạn yêu mến của Mười Nhạc Cụ!
Nếu bạn vừa mới bắt đầu học Violin, chắc chắn bạn đã từng (hoặc đang) trải qua một giai đoạn “khủng hoảng nhẹ” khi tiếng đàn phát ra không hề du dương như trên mạng, mà thay vào đó là những âm thanh két két, the thé, hay rèn rẹt như tiếng cưa gỗ.
Nhiều bạn dễ bị nản chí và tự trách rằng: “Chắc mình không có năng khiếu, tay mình cứng quá!”. Nhưng sự thật là, âm thanh “két két” đó hoàn toàn là một hiện tượng vật lý, không liên quan gì đến năng khiếu của bạn cả. Bất kỳ nghệ sĩ bậc thầy nào ngày xưa cũng từng kéo ra những âm thanh khủng khiếp như vậy.
Hôm nay, Mười Nhạc Cụ sẽ đóng vai “bác sĩ”, bắt mạch 5 nguyên nhân chính gây ra tiếng “két két” và hướng dẫn bạn cách kê đơn chữa trị tận gốc nhé!
1. NGUYÊN NHÂN SỐ 1: KÉO VĨ KHÔNG VUÔNG GÓC VỚI DÂY ĐÀN (LỖI PHỔ BIẾN NHẤT)
Đây là thủ phạm chiếm tới 80% nguyên nhân gây ra tiếng xước.
Để dây đàn rung động và phát ra âm thanh tròn trịa, cây vĩ của bạn bắt buộc phải đi chuyển theo một đường thẳng song song với ngựa đàn, tạo thành một góc vuông 90 độ với dây đàn.
Khi người mới kéo vĩ (đặc biệt là khi kéo xuống nửa dưới của vĩ), cánh tay thường có xu hướng tự nhiên là mở vòng ra phía sau lưng. Điều này làm cây vĩ bị chéo đi. Khi vĩ đi chéo, thay vì làm rung dây đàn, các sợi lông vĩ sẽ trượt dọc theo chiều dài của dây kim loại. Sự trượt ma sát sai hướng này lập tức tạo ra tiếng “rít” hoặc “két” rất chói tai.
Cách khắc phục: Đứng trước gương khi tập luyện! Hãy nhìn vào trong gương để kiểm tra xem cây vĩ của mình có đang tạo thành một dấu cộng (+) ngay ngắn với dây đàn hay không. Hãy tập mở cùi chỏ và vươn cánh tay phải ra phía trước một chút khi kéo vĩ xuống để giữ đường vĩ luôn thẳng.
2. NGUYÊN NHÂN SỐ 2: LỰC TỲ QUÁ MẠNH
Nhiều người mới học có tâm lý căng thẳng, sợ rơi vĩ nên thường nắm vĩ rất chặt và đè toàn bộ sức nặng của cánh tay phải chà sát xuống dây đàn.
Nguyên lý phát âm của Violin là cơ chế “Bám và Nhả”. Lông vĩ bám vào dây, kéo dây lệch đi một chút rồi nhả ra để dây rung tự do. Nếu bạn tỳ vĩ quá mạnh, lông vĩ sẽ “nghiền nát” dây đàn, kìm hãm hoàn toàn độ rung tự nhiên của dây. Lúc này, tiếng đàn phát ra sẽ khàn đặc, nghẹt và rẹt rẹt như bạn đang cưa một khúc gỗ cứng.
Cách khắc phục: Cây vĩ rất nhẹ, hãy học cách thả lỏng cánh tay phải. Âm thanh to hay nhỏ phụ thuộc vào Tốc Độ kéo vĩ chứ không phải là Lực Đè. Hãy để trọng lượng tự nhiên của cây vĩ tựa nhẹ lên dây đàn, ngón trỏ của bạn chỉ đóng vai trò là người “điều hướng” chứ không phải là máy ép thủy lực.
3. NGUYÊN NHÂN SỐ 3: SAI “ĐIỂM TIẾP XÚC”
“Điểm tiếp xúc” là vị trí mà lông vĩ chạm vào mặt dây đàn. Khoảng không gian lý tưởng nhất để đặt vĩ là nằm chính giữa ngựa đàn (Bridge) và cuối mặt phím đen (Fingerboard).
Trôi vĩ sát vào ngựa đàn: Khu vực gần ngựa đàn dây rất căng và cứng. Nếu bạn kéo ở đây với tốc độ chậm và lực nhẹ, tiếng sẽ ré lên the thé như tiếng mèo kêu.
Trôi vĩ lên trên mặt phím đen: Khu vực này dây rất mềm và nhão. Nếu bạn tỳ lực mạnh ở khu vực này, dây sẽ đập lạch cạch vào mặt gỗ tạo ra tạp âm lạo xạo.
Cách khắc phục: Hãy luôn để mắt đến điểm chạm của vĩ. Giữ cho vĩ luôn chạy trên một “đường ray” tưởng tượng nằm ngay giữa ngựa đàn và mặt phím.
4. NGUYÊN NHÂN SỐ 4: “QUÁ LIỀU” NHỰA THÔNG HOẶC KHÔNG LAU ĐÀN
Nhựa thông sinh ra để tạo độ nhám, giúp lông vĩ bám vào dây. Tuy nhiên, cái gì quá cũng không tốt.
Khi bạn chà quá nhiều nhựa thông, bề mặt lông vĩ sẽ trở nên cực kỳ bết dính. Khi ma sát với dây đàn, nó tạo ra một lực cản quá lớn, gây ra tiếng thô ráp, ồm ồm (đặc biệt rõ trên dây trầm G và D). Tệ hơn nữa, lớp bột nhựa thông dày đặc bay mù mịt bám vào dây đàn nếu không được lau chùi sẽ đóng thành cặn cứng, khiến tiếng đàn mất đi độ trong trẻo.
Cách khắc phục: Chỉ bôi nhựa thông khoảng 3-5 lượt kéo trước mỗi buổi tập là đủ. Nếu lỡ bôi quá nhiều, hãy dùng một chiếc khăn khô, sạch, miết nhẹ dọc theo chiều lông vĩ để lấy bớt bột nhựa thông thừa ra. Luôn nhớ lau sạch dây đàn sau khi chơi xong.
5. NGUYÊN NHÂN SỐ 5: BẤM PHÍM TRÁI KHÔNG ĐỦ LỰC
Không phải mọi tiếng “két két” đều do tay phải (tay cầm vĩ). Đôi khi thủ phạm lại nằm ở tay trái.
Để nốt nhạc vang lên rõ ràng, đầu ngón tay trái của bạn phải ấn sợi dây chạm sát hoàn toàn xuống mặt gỗ của cần đàn. Những người mới tập vì sợ đau tay nên thường chỉ bấm hờ hờ. Lúc này, sợi dây không được khóa chặt, khi bạn kéo vĩ, dây đàn sẽ rung lạch cạch ngay bên dưới phần da ngón tay và mặt gỗ, tạo ra tiếng rè rè, xịt xịt vô cùng khó chịu.
Cách khắc phục: Bấm dứt khoát bằng phần thịt ở đầu ngón tay (gần sát móng tay). Đừng lo lắng về việc đau tay, sau khoảng 1-2 tuần, đầu ngón tay bạn sẽ hình thành một lớp chai mỏng bảo vệ, và việc bấm phím sẽ trở nên cực kỳ nhẹ nhàng.
LỜI KẾT TỪ MƯỜI NHẠC CỤ
Phát ra tiếng “két két” trong những tháng đầu tiên là đặc quyền của… người mới học Violin. Nó giống như việc đứa trẻ tập đi bị vấp ngã vậy. Hãy kiên nhẫn lắng nghe, cảm nhận sự thả lỏng của cơ bắp và liên tục điều chỉnh góc vĩ qua chiếc gương trước mặt, bạn sẽ sớm tìm thấy “điểm ngọt” để cây đàn cất lên tiếng hát mượt mà nhất.
Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, một nguyên nhân khách quan khiến bạn dễ bị rè tiếng chính là dây đàn kém chất lượng hoặc action (độ cao dây đàn) quá cao khiến bạn không thể bấm chặt. Nếu gặp phải trường hợp này, hãy mang ngay “người bạn đồng hành” của mình đến Mười Nhạc Cụ nhé. Kỹ thuật viên của chúng tôi sẽ giúp bạn căn chỉnh lại dây đàn, hạ ngựa đàn về chuẩn kích thước, giúp bạn có những giờ phút tập luyện êm ái và thăng hoa nhất.
Để lại một bình luận