Chào mừng các bạn đã quay trở lại với kho tàng kiến thức âm nhạc của Mười Nhạc Cụ!
Khi ngắm nhìn nghệ sĩ Violin lướt cây vĩ trên dây đàn tạo ra những âm thanh tuyệt mỹ, đã bao giờ bạn tò mò tự hỏi: “Dải dây mỏng manh căng trên cây vĩ kia được làm từ chất liệu gì?”
Câu trả lời chính là: Lông đuôi ngựa đực.
Tại sao trong thời đại công nghệ khoa học vật liệu phát triển rực rỡ, con người có thể chế tạo ra những loại sợi nhân tạo siêu bền, siêu rẻ, nhưng 100% các nghệ sĩ Violin chuyên nghiệp trên toàn thế giới vẫn nhất quyết chỉ trung thành với lông đuôi ngựa tự nhiên? Vĩ dùng sợi tổng hợp giá rẻ trên thị trường có nhược điểm gì “chí mạng”?
Hôm nay, Mười Nhạc Cụ sẽ đưa bạn soi chiếu cây vĩ dưới góc độ vi mô để tìm ra câu trả lời nhé!
1. CẤU TRÚC ĐỘC NHẤT CỦA LÔNG ĐUÔI NGỰA
Để hiểu vì sao lông ngựa lại kỳ diệu đến vậy, chúng ta phải đặt nó dưới ống kính hiển vi.
Bằng mắt thường, bạn sẽ thấy sợi lông đuôi ngựa rất trơn nhẵn. Thế nhưng, nếu phóng to lên hàng ngàn lần, bề mặt của sợi lông ngựa tự nhiên không hề bằng phẳng. Nó được bao phủ bởi hàng triệu lớp vảy gai mọc xếp lớp lên nhau, giống hệt như vảy cá hay những chiếc răng cưa siêu nhỏ.
Đây chính là chìa khóa của mọi vấn đề! Những chiếc vảy gai li ti này hoạt động như những chiếc “túi” hoàn hảo để giữ chặt bụi Nhựa thông (Rosin).
Cơ chế “Bám và Nhả”
Khi bạn kéo vĩ, lớp nhựa thông bám trên các vảy gai này sẽ tạo ra lực ma sát, “quắp” chặt lấy dây đàn kim loại, kéo nó lệch đi một chút. Ngay khi lực căng đạt đến giới hạn, sợi dây sẽ bung ra (nhả), rồi lông vĩ lại tiếp tục bám vào. Quá trình bám – nhả này lặp đi lặp lại hàng trăm lần mỗi giây, tạo ra sự rung động mãnh liệt và làm cây đàn cất tiếng hát. Không có vảy gai, không giữ được nhựa thông, vĩ sẽ chỉ trượt tuột đi và đàn không thể phát ra tiếng.
2. NGUỒN GỐC LÔNG NGỰA: KHÔNG PHẢI CHÚ NGỰA NÀO CŨNG ĐƯỢC CHỌN.
Nghề làm vĩ vô cùng khắt khe trong việc tuyển chọn nguyên liệu. Những bộ lông vĩ thượng hạng nhất thế giới phải đáp ứng 2 tiêu chí “vàng” sau:
Bắt buộc phải là Ngựa Đực: Các nhà làm vĩ hiếm khi sử dụng lông đuôi của ngựa cái. Lý do rất thực tế: Ngựa cái khi đi vệ sinh thường làm nước tiểu bắn vào đuôi. Hàm lượng amoniac và axit sẽ làm cấu trúc lông bị mủn, giòn và rất dễ đứt gãy khi kéo căng.
Ngựa đến từ vùng khí hậu lạnh giá: Lông vĩ tốt nhất thường được thu hoạch từ những chú ngựa chăn thả ở vùng thảo nguyên Mông Cổ, Siberia, hoặc Canada. Khí hậu lạnh thấu xương khắc nghiệt ép cơ thể ngựa phải mọc ra những sợi lông có độ dày, độ cứng và sức đàn hồi cực kỳ dẻo dai để chống chọi với tự nhiên.
3. LÔNG ĐUÔI NGỰA THẬT VS. SỢI TỔNG HỢP: AI MỚI LÀ VUA?
Hiện nay, trên thị trường (đặc biệt là ở những bộ đàn Violin giá siêu rẻ dành cho người mới), các nhà sản xuất thường tặng kèm một cây vĩ sử dụng Sợi Nilon tổng hợp. Nếu đem lên bàn cân, sự chênh lệch giữa hai loại vật liệu này lộ rõ ở 3 điểm cốt lõi:
Về Khả năng bám Nhựa thông (Ma sát)
Lông tự nhiên: Vảy gai sinh học ngậm nhựa thông rất sâu và chắc chắn. Bạn chỉ cần chà nhựa thông 1 lần là có thể kéo êm ái trong suốt nhiều ngày tập luyện.
Sợi tổng hợp: Được kéo ra từ máy móc công nghiệp nên bề mặt sợi nilon trơn tuột như kính, hoàn toàn không có lớp vảy gai. Khi chà nhựa thông, bột nhựa chỉ bám hờ hờ ở lớp ngoài cùng. Chỉ kéo được khoảng 10 – 15 phút, bột nhựa sẽ rụng lả tả xuống mặt đàn, cây vĩ trở nên trơn lỳ và lướt trên dây đàn nhưng không phát ra tiếng. Bạn sẽ phải chà nhựa thông liên tục trong sự bực bội.
Về Chất lượng âm thanh (Tone)
Lông tự nhiên: Tạo ra âm thanh ấm áp, tròn đầy, có chiều sâu và cộng hưởng được những bồi âm (overtones) rực rỡ nhất của cây đàn. Nó có thể đáp ứng mọi sắc thái từ mượt mà lả lướt (Legato) cho đến rền vang uy lực.
Sợi tổng hợp: Âm thanh phát ra thường rất mỏng, chói, thô ráp và hay bị xước tiếng (két két). Sợi nilon cứng ngắc không thể ôm sát và rung động hài hòa cùng với dây đàn kim loại.
Về Độ đàn hồi và Kỹ thuật nảy vĩ (Spiccato)
Lông tự nhiên: Lông ngựa có đặc tính co giãn sinh học tuyệt vời. Khi nghệ sĩ thực hiện các kỹ thuật nảy vĩ (Spiccato / Sautillé), sợi lông tự nhiên kết hợp với thanh gỗ sẽ tạo ra độ nảy vô cùng nhịp nhàng, êm ái và dễ kiểm soát.
Sợi tổng hợp: Nilon không có độ đàn hồi tự nhiên. Nó thường cứng đơ, khi đập xuống dây đàn sẽ bị nảy loạn xạ, mất kiểm soát và tạo ra tạp âm lộp cộp rất khó chịu.
Điểm cộng duy nhất của sợi tổng hợp: Sợi nilon không bao giờ bị đứt, mốc hay bị côn trùng cắn phá, và giá thành của nó rẽ bèo. Nhưng bù lại, nó phá hỏng hoàn toàn trải nghiệm âm nhạc của bạn.
LỜI KẾT TỪ MƯỜI NHẠC CỤ
Cây vĩ chiếm đến 50% linh hồn trong việc tạo ra âm thanh của Violin. Một cây vĩ dùng sợi nilon tổng hợp rẻ tiền không chỉ làm tiếng đàn của bạn trở nên thô kệch, mà còn vắt kiệt sức lực của tay phải, khiến những người mới học vô cùng dễ nản chí vì “kéo mãi mà đàn không kêu”.
Lông đuôi ngựa tự nhiên, dù có vòng đời sử dụng (thường từ 6 tháng đến 1 năm phải thay lông mới), nhưng nó là một khoản đầu tư vô giá và bắt buộc để bạn có thể chạm đến thứ âm thanh réo rắt thực sự của Vĩ cầm.
Nếu bạn đang cảm thấy cây vĩ hiện tại của mình bám nhựa thông kém, hay bị đứt lông tưa lưa hoặc kéo rất trơn, hãy ghé ngay Mười Nhạc Cụ. Chúng tôi cung cấp những mẫu vĩ Violin chất lượng cao, cũng như dịch vụ thay lông vĩ chuyên nghiệp để đôi tay bạn luôn được “chắp cánh” bay bổng cùng từng nốt nhạc nhé!
Để lại một bình luận