Chào mừng các bạn đã quay trở lại với chuyên mục khám phá bí ẩn vĩ cầm của Mười Nhạc Cụ!
Nếu bạn chưa từng tận tay cầm một cây đàn Violin chuyên nghiệp, có lẽ khi nhìn vào khối gỗ nguyên vẹn, căng trên đó là 4 sợi kim loại sáng loáng cùng các phụ kiện đen bóng, bạn sẽ nghĩ rằng nhạc cụ này cầm khá “đầm tay” và nặng nề.
Thế nhưng, khoảnh khắc lần đầu tiên nhấc bổng một cây Violin lên khỏi hộp đàn, 99% mọi người đều phải thốt lên kinh ngạc: “Trời ơi, sao nó lại nhẹ bẫng như đồ chơi thế này?”
Vậy chính xác thì một cây đàn Violin nặng bao nhiêu gram? Và tại sao các nhà chế tác lại phải “vắt óc” tìm mọi cách để ép cân cho nhạc cụ này đến mức tối đa? Hôm nay, hãy cùng Mười Nhạc Cụ đặt cây đàn lên chiếc cân tiểu ly và giải mã sự thật thú vị này nhé!
1. CON SỐ BẤT NGỜ TRÊN BÀN CÂN
Một cây đàn Violin Full size (kích thước 4/4 dành cho người lớn), bao gồm cả thùng đàn, cần đàn, mặt phím, chốt vặn và dây đàn (không tính đệm vai – shoulder rest) thường có trọng lượng dao động trong khoảng từ 400 gram đến 500 gram.
Để bạn dễ hình dung, trọng lượng của cả một kiệt tác âm nhạc này chỉ nhỉnh hơn một chút so với 2 chiếc điện thoại smartphone gộp lại, hoặc tương đương với trọng lượng của một ly trà sữa size L.
Đối với những kiệt tác đàn cổ của Ý (như Stradivarius hay Guarneri), trọng lượng của chúng thậm chí còn nhẹ hơn nữa, đôi khi chỉ loanh quanh ở mức 380 – 420 gram.
Tại sao một khối gỗ có thể chịu được lực kéo căng lên tới 25kg của 4 sợi dây kim loại lại có thể mang một trọng lượng “lông hồng” đến vậy? Dưới đây là 4 lý do cốt lõi:
2. VẬT LÝ ÂM HỌC: “MẬP MẠP” SẼ LÀM TIẾNG ĐÀN BỊ CÂM
Violin là một nhạc cụ hoạt động dựa trên nguyên lý cộng hưởng cơ học. Khi bạn kéo vĩ, dây đàn rung lên, truyền năng lượng qua ngựa đàn xuống mặt gỗ. Mặt gỗ phải ngay lập tức phập phồng và dao động để đẩy không khí bên trong thùng đàn ra ngoài qua lỗ thoát âm chữ f.
Nếu gỗ quá dày và nặng: Khối lượng lớn sẽ tạo ra “lực cản quán tính”. Năng lượng từ dây đàn sẽ bị khối gỗ nặng nề hấp thụ hết, mặt đàn không thể rung động. Kết quả là âm thanh phát ra sẽ bị “nghẹt”, câm, và cực kỳ nhỏ.
Để tối ưu hóa âm thanh: Các nghệ nhân phải dùng bào tay gọt mặt trước của đàn (làm từ gỗ thông) xuống một độ mỏng không tưởng – khu vực rìa mép đôi khi chỉ mỏng khoảng 2.5mm đến 3mm (gần bằng độ dày của một chiếc đồng xu). Sự gọt giũa vi ly này gạt bỏ mọi trọng lượng thừa, biến mặt đàn thành một “màng loa” siêu nhạy bén, sẵn sàng bùng nổ âm thanh chỉ với một cái chạm vĩ nhẹ nhất.
3. BẢN CHẤT CỦA “GỖ ÂM HỌC”
Không phải loại gỗ nào cũng làm được đàn Violin. Gỗ sồi hay gỗ lim rất cứng và bền, nhưng chúng quá nặng.
Mặt trước của Violin luôn được làm từ Gỗ Thông Đỏ (Spruce). Dưới kính hiển vi, gỗ thông đỏ có cấu trúc dạng ống rỗng. Nó sở hữu một đặc tính vật lý mà các kỹ sư hàng không vô cùng khao khát: Tỷ lệ Sức mạnh trên Trọng lượng cực kỳ cao. Nhờ đó, một tấm gỗ thông dù được gọt rất mỏng, mỏng đến mức ánh sáng có thể le lói xuyên qua, trọng lượng siêu nhẹ nhưng vẫn thừa sức chống đỡ áp lực đè bẹp của dây đàn mà không bị sập.
4. QUÁ TRÌNH “ÉP CÂN” BẰNG THỜI GIAN: GỖ NGỦ ĐÔNG
Như đã đề cập trong các bài viết trước của Mười Nhạc Cụ, gỗ làm đàn cao cấp không bao giờ được sử dụng ngay sau khi chặt.
Chúng phải trải qua quá trình phơi khô tự nhiên trong không khí từ 10 năm, 20 năm, thậm chí 50 năm. Trong suốt nhiều thập kỷ “ngủ đông” đó, nước, độ ẩm và nhựa cây bên trong thớ gỗ sẽ bốc hơi hoàn toàn. Khối gỗ bị co ngót lại, rỗng hơn, mất đi một lượng trọng lượng khổng lồ.
Những cây đàn cổ 300 năm tuổi siêu nhẹ chính là minh chứng cho việc toàn bộ nhựa và nước đã hóa thạch hoặc tiêu biến, chỉ để lại một cấu trúc “xốp” cộng hưởng âm thanh vĩ đại. Đàn giá rẻ dùng gỗ sấy công nghiệp thường chưa thoát hết nhựa bên trong, nên khi cầm lên sẽ thấy nặng và “đặc” hơn rất nhiều.
5. YẾU TỐ CÔNG THÁI HỌC: CỨU CÁNH CHO XƯƠNG KHỚP NGHỆ SĨ
Cuối cùng, trọng lượng siêu nhẹ là một yêu cầu bắt buộc để bảo vệ sức khỏe của người chơi.
Khác với Piano hay Guitar có giá đỡ hoặc được ôm vào lòng, nghệ sĩ Violin phải kẹp nhạc cụ này lơ lửng giữa xương quai xanh, vai và hàm dưới, đồng thời vươn tay trái ra phía trước để nâng đỡ. Một buổi tập luyện hoặc một đêm diễn giao hưởng thường kéo dài từ 2 đến 4 tiếng đồng hồ liên tục.
Nếu cây đàn nặng 1kg, áp lực đè lên các đốt sống cổ, cơ vai và gân cổ tay sẽ trở thành một thảm họa y tế, gây ra các chấn thương xương khớp mãn tính. Trọng lượng 400 gram giúp cây đàn trở thành một phần mở rộng tự nhiên của cơ thể, cho phép nghệ sĩ thả lỏng, tự do khiêu vũ cùng âm nhạc mà không bị vắt kiệt sức lực.
LỜI KẾT TỪ MƯỜI NHẠC CỤ
Trọng lượng chưa tới nửa ký của một cây Violin không phải là sự mong manh, yếu ớt, mà đó là đỉnh cao của sự tính toán toán học, vật lý âm học và nghệ thuật đẽo gọt mộc thủ công qua hàng thế kỷ. Mọi tạp chất, mọi milimet gỗ thừa đều bị loại bỏ, chỉ giữ lại những gì tinh túy nhất để phục vụ cho mục đích duy nhất: Tạo ra âm thanh rung động lòng người.
Nếu bạn đang chơi một cây đàn, hãy thử kiểm tra xem nó có bị quá nặng do gỗ dập công nghiệp nguyên khối chưa qua xử lý độ mỏng hay không. Một cây đàn quá nặng không chỉ làm bạn mỏi cổ, đau vai mà còn kìm hãm hoàn toàn độ vang của tiếng đàn.
Hãy ghé ngay không gian trưng bày của Mười Nhạc Cụ. Chúng tôi mời bạn đến và tự tay nhấc bổng những cây Violin gỗ thịt thủ công cao cấp. Bạn sẽ ngay lập tức cảm nhận được sự nhẹ nhàng thanh thoát đến kinh ngạc, và khi kéo những nốt nhạc đầu tiên, sự cộng hưởng rền vang từ khối gỗ nhẹ bẫng ấy chắc chắn sẽ làm bạn nổi da gà!
Để lại một bình luận