Chào mừng các bạn đã quay trở lại với kho tàng kiến thức âm nhạc của Mười Nhạc Cụ!
Trong thế giới của Vĩ cầm, có một “sai lầm” kinh điển mà hầu hết những người mới chơi, thậm chí là người chơi bán chuyên thường mắc phải: Đó là dành 90% ngân sách để mua một cây đàn Violin thật xịn, và chỉ để lại 10% ngân sách mua một cây vĩ (bow) tàm tạm cho có.
Violin thật xịn, và chỉ để lại 10% ngân sách mua một cây vĩ (bow) tàm tạm cho có.
Thế nhưng, nếu bạn hỏi bất kỳ một nghệ sĩ Violin chuyên nghiệp nào, họ sẽ nói với bạn một sự thật gây sốc: “Một cây vĩ xuất sắc có thể cứu vãn một cây đàn tồi, nhưng một cây vĩ tồi sẽ giết chết một cây đàn vĩ đại.” Thậm chí, trong giới tinh hoa của nhạc Cổ điển, việc một nghệ sĩ cầm trên tay cây vĩ đắt tiền hơn cả cây đàn họ đang chơi là chuyện hết sức bình thường.
Tại sao một “chiếc que gỗ căng lông ngựa” lại có quyền lực tối thượng và mức giá trên trời đến vậy? Hãy cùng Mười Nhạc Cụ đi tìm lời giải đáp chi tiết nhất nhé!
1. CÂY ĐÀN LÀ “CHIẾC LOA”, CÂY VĨ MỚI LÀ “DÂY THANH QUẢN”
Chúng ta thường lầm tưởng âm thanh sinh ra từ cây đàn. Sự thật là, bản thân chiếc hộp gỗ Violin (dù là đàn xịn giá trăm triệu) hoàn toàn câm lặng nếu không có sự tác động cơ học. Nó chỉ đóng vai trò như một bộ khuếch đại.
Âm thanh thực sự được sinh ra từ điểm tiếp xúc ma sát giữa lông vĩ và dây đàn.
Một cây vĩ rẻ tiền, với độ cứng của thanh gỗ không đều và khả năng bám dây kém, sẽ tạo ra một luồng rung động nhiễu loạn, mỏng manh và đầy tạp âm. Đưa tín hiệu nhiễu loạn này vào một “chiếc loa xịn”, bạn chỉ nhận lại được một mớ âm thanh chói tai.
Ngược lại, một cây vĩ cao cấp sở hữu độ bám dây hoàn hảo. Nó có khả năng “đào sâu” vào lõi của sợi dây kim loại, kéo ra những dải bồi âm rực rỡ nhất và truyền một tín hiệu tinh khiết tuyệt đối xuống mặt gỗ. Nhờ đó, ngay cả một cây đàn trung cấp cũng có thể cất lên tiếng hát ngọt ngào và uy lực bất ngờ.
2. “PHÉP THUẬT” VẬT LÝ GIẢI PHÓNG KỸ THUẬT BÀN TAY PHẢI
Khi bạn bắt đầu bước vào các tác phẩm phức tạp, tay trái bấm nốt nhanh cỡ nào cũng vô nghĩa nếu tay phải không theo kịp. Các kỹ thuật vĩ nâng cao như Spiccato (nảy vĩ liên tục), Sautillé (nảy vĩ tốc độ cực cao) hay Staccato (ngắt vĩ sắc bén) đòi hỏi sự đàn hồi cơ học vô cùng khắt khe từ thanh gỗ.
Vĩ rẻ tiền: Thường bị nặng đầu hoặc võng không đều. Khi bạn đập vĩ xuống dây để tạo độ nảy, nó sẽ nảy loạn xạ, trượt khỏi dây hoặc tạo ra tiếng lộp cộp. Bạn phải dùng 200% sức lực của cơ bắp tay phải để “ép” cây vĩ nghe lời mình, dẫn đến căng cơ và kiệt sức rất nhanh.
Vĩ cao cấp: Được căn chỉnh trọng tâm và độ võng hoàn hảo đến từng milimet. Cây vĩ lúc này không còn là một công cụ nữa, nó trở thành phần mở rộng tự nhiên của cánh tay bạn. Bạn chỉ cần thả lỏng, nhấc vĩ lên và để trọng lực cùng độ đàn hồi của thanh gỗ tự làm phần việc còn lại. Cây vĩ tự nảy, tự bám, tự nhảy múa trên dây đàn một cách ngoan ngoãn.
3. VÌ SAO GIÁ TIỀN CỦA CÂY VĨ LẠI CÓ THỂ ĐẮT HƠN ĐÀN?
Điều này thường xảy ra ở hai kịch bản sau:
Kịch Bản A: Nâng cấp chất lượng âm thanh với chi phí thấp nhất
Hãy làm một bài toán kinh tế. Giả sử bạn đang có một cây đàn trị giá $3,000 và một cây vĩ $300. Tiếng đàn bắt đầu bị “bí” không đáp ứng được kỹ thuật của bạn.
Lựa chọn 1: Bán đàn cũ, mua một cây đàn $10,000 (bạn phải bỏ thêm $7,000). Nhưng nếu vẫn dùng cây vĩ $300 kia kéo, tiếng đàn mới cũng sẽ bị “bóp nghẹt”.
Lựa chọn 2: Giữ nguyên cây đàn $3,000, và đầu tư $4,000 để mua một cây vĩ Master thật xuất sắc. Cây vĩ $4,000 này sẽ khai mở 100% công lực của cây đàn cũ, biến âm thanh của nó hay ngang ngửa (thậm chí là hơn) cây đàn $10,000 kia.
Đó là lý do rất nhiều sinh viên nhạc viện và nghệ sĩ chọn mua một cây vĩ có giá tiền đắt hơn cả cây đàn họ đang sở hữu!
Kịch Bản B: Nghịch lý khan hiếm vật liệu và giá trị đồ cổ
Một cây vĩ tốt nhất thế giới bắt buộc phải được làm từ một loại gỗ duy nhất: Gỗ Pernambuco (Pau-Brasil) mọc ở rừng nhiệt đới Amazon. Loại gỗ này có một mật độ các tế bào hoàn hảo, vừa có sức mạnh chịu lực uốn cong khổng lồ, vừa có khả năng truyền dẫn rung động âm thanh với tốc độ chóng mặt.
Tuy nhiên, Pernambuco hiện nay đã bị khai thác đến mức cạn kiệt và bị cấm xuất khẩu quốc tế.
Sự khan hiếm này đẩy giá những cây vĩ hiện đại làm từ Pernambuco nguyên khối lên mức hàng ngàn đô la.
Đặc biệt, nếu bạn chạm tay vào những cây vĩ Pháp cổ được chế tác vào thế kỷ 19 bởi các huyền thoại như François Xavier Tourte (người được mệnh danh là “Stradivarius của thế giới vĩ cầm”) hay Dominique Peccatte, mức giá của chúng có thể dao động từ $100,000 đến $400,000 (khoảng 2,5 tỷ đến 10 tỷ VNĐ) – một mức giá đắt hơn rất, rất nhiều so với những cây đàn Violin cao cấp hiện nay.
(Kiệt tác vĩ Pháp cổ của huyền thoại François Xavier Tourte luôn là niềm ao ước của mọi nghệ sĩ.)
LỜI KẾT TỪ MƯỜI NHẠC CỤ
Cây vĩ không phải là một “phụ kiện đính kèm”, nó là 50% linh hồn của nhạc cụ. Một cây vĩ tồi sẽ kìm hãm sự tiến bộ của bạn, làm hỏng kỹ thuật tay phải và khiến bạn nản chí vì tiếng đàn cứ mãi khô khan.
Nếu bạn cảm thấy tiếng đàn của mình dạo này cứ “thiếu thiếu” một điều gì đó, khoan vội đổ lỗi cho cây đàn. Rất có thể, bạn chỉ đang cần một cây vĩ tốt hơn!
Tại Mười Nhạc Cụ, chúng tôi luôn khuyến khích khách hàng mang cây đàn của mình đến trực tiếp cửa hàng để… thử vĩ. Chúng tôi có sẵn các bộ sưu tập vĩ từ gỗ Brazilwood cho người mới bắt đầu, cho đến gỗ Pernambuco cao cấp hay vĩ Carbon Fiber siêu nhẹ đàn hồi tốt. Hãy tự tay kéo thử, bạn sẽ cảm nhận được sự “ma thuật” khi một cây vĩ tốt làm bừng sáng toàn bộ âm thanh cây đàn của bạn!
Để lại một bình luận