ĐÀN VIOLIN Ý AUGUSTUS POLLASTRI 1915

Violin Ý Augusto Pollastri (trên nhãn thường đề bằng tiếng Latin là Augustus Pollastri) chế tác năm 1915 với đặc điểm vân gỗ ngang (slab-cut maple) là một trong những kiệt tác hiếm hoi và độc đáo nhất thuộc trường phái Bologna hiện đại (Modern Bolognese School).

Augusto Pollastri (1877 – 1927) được công nhận là một trong những nghệ nhân làm đàn vĩ đại nhất nước Ý thế kỷ 20. Ông là học trò xuất sắc của bậc thầy Raffaele Fiorini. Cả đời ông chỉ làm ra khoảng 64 nhạc cụ (trong đó có 54 cây violin). Vì số lượng cực kỳ giới hạn, mỗi cây đàn của ông đều được chăm chút như một tác phẩm nghệ thuật độc bản.

Năm 1915 là giai đoạn Pollastri đã hoàn toàn thoát khỏi sự ảnh hưởng của người thầy để định hình “mô hình Pollastri” độc lập, kết hợp giữa phom dáng Stradivarius với những nét phá cách đầy táo bạo. Dưới đây là mô tả chi tiết chuyên sâu về cây đàn đặc biệt này.

ĐIỂM NHẤN ĐẮT GIÁ: MẶT SAU VÂN GỖ NGANG (SLAB-CUT MAPLE)

Hầu hết các cây đàn violin cao cấp thường được xẻ gỗ theo tâm xuyên tâm (quarter-cut), tạo ra các đường vân hổ phách (flame) chạy dọc chéo. Tuy nhiên, cây Pollastri 1915 này sử dụng kỹ thuật xẻ gỗ ngang (slab-cut).

Hiệu ứng thị giác hoang dã: Khi xẻ ngang thân cây phong (maple), thớ gỗ không tạo ra các đường sọc thẳng tắp mà hiện lên những đường vân uốn lượn uốn lượn, loang rộng như những dải mây hoặc sóng nước bồng bềnh chạy ngang toàn bộ mặt sau (mặt sau nguyên tấm – one-piece back).

Độ quý hiếm: Rất ít nghệ nhân dám chọn gỗ xẻ ngang vì loại gỗ này đòi hỏi kỹ thuật xử lý và sấy cực kỳ phức tạp để tránh cong vênh. Đổi lại, nó mang đến một vẻ đẹp ngoại hình độc nhất vô nhị, cực kỳ thu hút giới sưu tầm.

PHONG CÁCH THIẾT KẾ & CHẾ TÁC (CRAFTSMANSHIP)

Pollastri chế tác đàn bằng kỹ thuật sử dụng khuôn ngoài (external mould) học từ xưởng Fiorini, tạo nên sự chuẩn xác đáng kinh ngạc ở các đường viền.

Dáng đàn (Model): Lấy cảm hứng mạnh mẽ từ Stradivarius nhưng phom bo góc (bouts) có phần đầy đặn và mạnh mẽ hơn. Đường viền (borders) được bo tròn trịa, đầy đặn, tạo cảm giác rất khỏe khoắn.

Đầu đàn (Scroll): Được gọt giũa hoàn hảo, mang tính đồng tâm tuyệt đối (concentric). Các đường vát viền (chamfers) được mài nhẹ nhàng, thanh thoát nhưng vẫn giữ được nét sắc sảo, tự tin của một đôi tay bậc thầy.

Lỗ chữ F (F-holes): Mang dấu ấn cá nhân rõ nét của Pollastri. Phần cánh (wings) được khoét rãnh sâu tạo độ nổi khối (deeply fluted), các lỗ tròn phía dưới hơi có dáng thuôn bầu dục (slightly oval) đầy tinh tế.

Lỗ chữ F (F-holes): Mang dấu ấn cá nhân rõ nét của Pollastri. Phần cánh (wings) được khoét rãnh sâu tạo độ nổi khối (deeply fluted), các lỗ tròn phía dưới hơi có dáng thuôn bầu dục (slightly oval) đầy tinh tế.

CHẤT LIỆU GỖ & ĐẶC TÍNH ÂM THANH

Mặt trước (Top Plate): Làm từ gỗ vân sam (Spruce) Châu Âu chọn lọc, có mật độ vân không đều (irregularly grained) – một đặc điểm mà Pollastri thường cố ý lựa chọn để tạo ra cấu trúc âm thanh có cá tính riêng biệt, không bị rập khuôn.

Chất âm Đặc trưng: Nhờ mặt sau là gỗ xẻ ngang (slab-cut), âm thanh của cây Pollastri 1915 có xu hướng ấm áp, ngọt ngào và có độ “mềm” (mellow & velvety) hơn so với gỗ xẻ tâm.

Dải trầm (Dây G & D): Cực kỳ dày dặn, sâu thẳm, mang lại cảm giác rung động mạnh mẽ trong thùng đàn.

Dải cao (Dây A & E): Sáng rõ, ngân vang thanh thoát kiểu giọng ca Opera Ý (noble concert tone) nhưng không bao giờ bị đanh hay gắt tai. Lực phóng âm (projection) của đàn rất ấn tượng, đủ sức đáp ứng cho các buổi biểu diễn solo thính phòng chuyên nghiệp.