Trong giới mộ điệu vĩ cầm, có một niềm đam mê mãnh liệt dành cho những cây đàn violin Châu Âu cũ. Không lấp lánh, bóng bẩy như đàn mới bóc hộp, những cây vĩ cầm mang trên mình dấu ấn của thời gian lại tỏa ra một sức hút kỳ lạ. Từ những xưởng chế tác nhỏ bé ở Cremona (Ý), Mittenwald (Đức) hay Mirecourt (Pháp) từ nhiều thập kỷ, thậm chí cả thế kỷ trước, chúng đã du hành qua không gian và thời gian để mang đến một thứ âm sắc không thể chối từ.
Vậy điều gì khiến một cây đàn violin Châu Âu cũ lại được giới chuyên môn săn đón đến vậy? Hãy cùng giải mã giá trị thực sự của những kiệt tác thời gian này.
1. SỰ TRƯỞNG THÀNH CỦA GỖ: CHÌA KHÓA CHO “ÂM THANH MỞ” (OPENED TONE)
Yếu tố lớn nhất làm nên giá trị của đàn violin Châu Âu cũ chính là sự biến đổi vật lý của gỗ theo thời gian.
Gỗ vân sam (Spruce) ở mặt trước và gỗ phong (Maple) ở mặt sau khi trải qua vài chục năm, nhựa cây bên trong các thớ gỗ sẽ khô lại và tinh thể hóa hoàn toàn. Sự thay đổi cấu trúc vi mô này làm cho thùng đàn nhẹ hơn, cứng cáp hơn nhưng lại cực kỳ nhạy bén với các rung động.
Kết quả là một hiện tượng mà giới chuyên môn gọi là “âm thanh mở” (opened tone). Tiếng đàn không bị bí hay gắt như những cây đàn mới (green wood), mà thay vào đó là sự ngân nga (sustain) tuyệt vời. Từng nốt nhạc cất lên có độ vang dội, sâu thẳm và độ phản hồi (response) ngay lập tức khi vĩ chạm vào dây.
Vẻ đẹp nhuốm màu thời gian cùng chất gỗ đã khô kiệt mang lại khả năng cộng hưởng âm thanh vô song cho các dòng đàn Châu Âu cũ.
2. DẤU ẤN THỜI GIAN & LỚP VECNI MÊ HOẶC
Sở hữu một cây đàn cũ cũng giống như sở hữu một chứng nhân lịch sử. Lớp vecni (varnish) qua hàng thập kỷ sử dụng sẽ xuất hiện những vết mòn tự nhiên (patina) ở những vị trí tay người chơi hay chạm vào, hay những vết rạn nứt nhỏ xíu li ti (craquelure) trên bề mặt.
Những chi tiết này không hề làm giảm đi giá trị của cây đàn, mà ngược lại, nó tạo ra một “bản sắc” (character) độc bản. Không có hai cây đàn violin Châu Âu cũ nào có ngoại hình giống hệt nhau, và cũng không có thứ công nghệ đánh giả cổ (antiquing) hiện đại nào có thể sao chép được sự phong trần, mộc mạc và chân thực do chính bàn tay con người và thời gian tạo ra.
Những vết mòn tự nhiên trên lớp vecni không chỉ là dấu ấn thẩm mỹ mà còn là minh chứng cho một nhạc cụ đã được “hát” rất nhiều.
3. CHẤT ÂM SÂU LẮNG TRONG KHÔNG GIAN THU ÂM CHUYÊN NGHIỆP
Âm sắc của vĩ cầm Châu Âu cổ luôn được đánh giá cao bởi sự cân bằng xuất sắc: dải trầm (bass) thì uy lực, ấm áp, còn dải cao (treble) lại mượt mà, không hề bị chói tai. Đặc tính này biến chúng trở thành “vũ khí tối thượng” trong môi trường thu âm studio.
Khi bước vào không gian phòng thu, việc sử dụng các thiết bị cao cấp như micro Neumann KM 183, KM 184 hay Rode NT5 cắm qua soundcard SSL2 hoặc các dòng interface có độ tĩnh tuyệt đối như RME Fireface UC, RME Fireface 800 sẽ giúp bạn nhận ra ngay giá trị của một cây đàn cũ.
Những cây đàn mới thường mang lại nhiều tần số thừa (harsh overtones) dễ làm bản thu bị “gắt”, đòi hỏi kỹ thuật viên phải cắt gọt EQ rất nhiều. Trong khi đó, dải tần số của một cây violin Châu Âu cũ thu vào lại cực kỳ “sạch” và êm ái. Sự ấm áp tự nhiên của nó giúp bản mix cuối cùng giữ được sự mộc mạc, chân thực, tái hiện hoàn hảo không gian ba chiều của nhạc cụ acoustic.
Chất âm mượt mà, loại bỏ hoàn toàn các tần số chói gắt giúp đàn violin Châu Âu cũ trở thành sự lựa chọn số 1 cho các dự án thu âm chuyên nghiệp.
4. NHỮNG LƯU Ý SINH TỬ KHI MUA ĐÀN VIOLIN CŨ
Sức hút là không thể chối từ, nhưng việc mua đàn cũ cũng đi kèm với không ít rủi ro nếu bạn chưa có nhiều kinh nghiệm. Dưới đây là những điểm cần kiểm tra kỹ:
Vết nứt (Cracks): Những vết nứt nhỏ ở mặt top là bình thường ở đàn cổ, nhưng chúng PHẢI được xử lý và dán keo đúng chuẩn bởi các luthier chuyên nghiệp. Đặc biệt cẩn thận với vết nứt ở cột âm (soundpost crack) hoặc thanh bass (bass bar crack).
Góc cần đàn (Neck Angle): Theo thời gian, lực căng của dây có thể làm góc cần đàn bị sụp. Nếu ngựa đàn phải gọt quá thấp để dây không bị cao, đó là dấu hiệu cần đàn cần được ghép lại (neck reset) – một thao tác tốn kém.
Nguồn gốc xuất xứ: Rất nhiều cây đàn ghi nhãn “Stradivarius” hoặc “Guarneri” nhưng thực chất là bản sao (copy) do các xưởng Đức, Tiệp Khắc hoặc Pháp làm vào cuối thế kỷ 19. Dù vẫn là những cây đàn tốt, nhưng giá trị của chúng khác hoàn toàn so với đàn Ý thật.
5. MUA ĐÀN VIOLIN CHÂU ÂU CŨ UY TÍN TẠI HÀ NỘI Ở ĐÂU?
Việc chọn mua một cây vĩ cầm mang dấu ấn thời gian đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về lịch sử chế tác, chất liệu gỗ và khả năng thẩm âm tinh tế. Bạn cần tìm đến những cơ sở chuyên môn cao, nơi những cây đàn cổ được phục chế (restore) và căn chỉnh (setup) lại hệ thống âm thanh một cách hoàn hảo nhất.
Tại Mười Nhạc Cụ, chúng tôi tự hào là điểm đến tin cậy tại Hà Nội dành cho những người trót say mê vẻ đẹp hoài cổ và thứ âm thanh mượt mà, sâu lắng của đàn violin Châu Âu cũ. Các bộ sưu tập đàn cũ tại cửa hàng đều được chúng tôi kiểm định nghiêm ngặt về tình trạng thân vỏ, tối ưu hóa ngựa đàn và trụ âm để cây đàn cất lên tiếng hát rực rỡ nhất như thời hoàng kim của nó.
👉 Đừng ngần ngại, hãy truy cập mục sản phẩm Violin Châu Âu hoặc ghé trực tiếp cửa hàng của Mười Nhạc Cụ để trải nghiệm thực tế trên từng cây đàn!
Để lại một bình luận