1. TAY PHẢI: “DÂY THANH QUẢN” CỦA VIOLIN
Nếu ví cây đàn như cơ thể người ca sĩ, thì cây vĩ (bow) và cánh tay phải chính là dây thanh quản. Âm thanh bạn nghe được sinh ra từ ma sát giữa lông vĩ và dây đàn. Mỗi người chơi sẽ có một “phương trình” kết hợp 3 yếu tố sau hoàn toàn khác nhau:
Tốc độ kéo vĩ: Kéo vĩ nhanh sẽ tạo ra âm thanh mở, thoáng và vang. Kéo chậm tạo ra sự nén và đặc độ của âm thanh. Mỗi nghệ sĩ có một thói quen phân bổ lượng vĩ khác nhau cho cùng một nốt nhạc.
Áp lực tay phải: Không phải ai cũng dùng sức mạnh cơ bắp để đè lên vĩ. Những nghệ sĩ xuất sắc biết cách thả lỏng để trọng lượng tự nhiên của cánh tay truyền qua ngón trỏ xuống thân vĩ. Trọng lượng cánh tay của một người cao lớn sẽ khác với một người nhỏ nhắn, dẫn đến độ sâu của âm thanh cũng khác biệt.
Điểm tiếp xúc: Đây là vị trí lông vĩ chà lên dây đàn.
Kéo gần ngựa đàn: Âm thanh chói, rực rỡ, mạnh mẽ và có độ phóng xa.
Kéo gần cần đàn: Âm thanh nhẹ nhàng, ấm áp, đôi khi hơi mờ ảo.
Mỗi người chơi có một “điểm ngọt” ưa thích trên dây đàn, tạo nên màu sắc đặc trưng của họ.
2. TAY TRÁI: “LINH HỒN” VÀ DẤU VÂN TAY ÂM NHẠC
Kỹ thuật tay trái không chỉ để bấm đúng nốt, mà nó quyết định “giọng hát” của cây đàn, đặc biệt là qua kỹ thuật rung ngón (Vibrato).
Tốc độ và Biên độ Vibrato: Rung ngón là cách người chơi thay đổi cao độ của nốt nhạc một cách vi tế và liên tục.
Một người có thói quen rung nhanh và hẹp sẽ tạo ra âm thanh mãnh liệt, căng thẳng và rực cháy.
Một người rung chậm và rộng sẽ cho ra chất âm buồn bã, sâu lắng và dày dặn hơn.
Vì kích thước bàn tay và độ linh hoạt cơ khớp của mỗi người là độc nhất, Vibrato được xem như “dấu vân tay” của nghệ sĩ violin. Bạn có thể nhắm mắt và nhận ra Itzhak Perlman hay Jascha Heifetz chỉ qua cách họ rung ngón.
Phần tiếp xúc của ngón tay: Bấm nốt bằng phần thịt của ngón tay sẽ cho âm thanh tròn trịa, tối và ấm. Ngược lại, nếu dựng đứng ngón tay và bấm bằng đầu ngón gần móng, âm thanh sẽ sắc nét và trong trẻo hơn.
3. THỂ CHẤT VÀ SỰ THẢ LỎNG
Cơ thể con người là một phần của hệ thống cộng hưởng khi chơi violin.
Sự căng cơ: Nếu người chơi bị căng thẳng ở vai, cổ hoặc cổ tay, sự gồng cứng này sẽ truyền vào cây vĩ, làm “nghẹn” quá trình rung động của dây đàn. Âm thanh phát ra thường bị bó hẹp, thô ráp hoặc bị “ngạt”.
Sự thả lỏng: Một người chơi biết cách thả lỏng toàn thân sẽ cho phép cây đàn rung động tối đa. Âm thanh sẽ bung tỏa, tròn đầy và tự nhiên nhất.
4. TƯ DUY ÂM NHẠC
Cuối cùng, âm thanh bắt nguồn từ trong đầu người chơi trước khi ngón tay chạm vào đàn. Nếu một người đang tưởng tượng về một âm thanh mượt mà như dòng nước, não bộ sẽ tự động điều chỉnh tốc độ vĩ, độ rung và áp lực tay để tái tạo lại đúng âm thanh đó. Hai người có cách cảm thụ bản nhạc khác nhau sẽ vô thức ra lệnh cho cơ thể tạo ra hai luồng âm thanh khác nhau trên cùng một cây đàn.
Tóm lại: Cây đàn violin giống như một chiếc loa phát, còn người chơi chính là bộ amply và đĩa than. Dù chiếc loa (cây đàn) có giống nhau, nhưng tín hiệu đầu vào (kỹ thuật, cảm xúc, cơ thể của người chơi) khác biệt thì âm thanh đầu ra chắc chắn sẽ mang màu sắc độc bản của riêng người đó.
LỜI KẾT TỪ MƯỜI NHẠC CỤ
Như vậy, cây đàn Violin suy cho cùng cũng chỉ là một “chiếc hộp gỗ cộng hưởng” tuyệt đẹp. Chính đôi bàn tay, nhịp đập trái tim và tư duy âm nhạc của bạn mới là thứ thổi bùng lên ngọn lửa linh hồn cho nhạc cụ ấy.
Việc mỗi người sở hữu một chất âm riêng biệt không phải là lỗi sai, mà đó chính là điều lãng mạn và kỳ diệu nhất của bộ môn Vĩ cầm. Đừng cố gắng sao chép 100% âm thanh của bất kỳ ai, hãy kiên nhẫn luyện tập, thả lỏng cơ thể và để chính cảm xúc bên trong dẫn lối, bạn sẽ tìm thấy “dấu vân tay âm nhạc” của riêng mình.
Tuy nhiên, để hành trình đi tìm âm thanh cá nhân đó trở nên thăng hoa nhất, bạn vẫn cần một cây đàn có chất lượng gỗ tốt và được căn chỉnh chuẩn xác để nó có thể phản hồi lại mọi kỹ thuật vi tế nhất của bạn.
Nếu bạn vẫn đang tìm kiếm một “người bạn đồng hành” có khả năng cất lên tiếng hát đồng điệu với tâm hồn mình, hãy ghé ngay cửa hàng của Mười Nhạc Cụ. Tại đây, chúng tôi luôn khuyến khích bạn tự tay trải nghiệm, tự tay kéo những đường vĩ đầu tiên để cảm nhận sự khác biệt của từng nhạc cụ. Mười Nhạc Cụ luôn sẵn sàng ở đây để lắng nghe và giúp bạn chọn ra cây đàn sinh ra là để dành cho bạn!
Để lại một bình luận