Chào mừng các bạn đã quay trở lại với chuyên mục khám phá âm nhạc của Mười Nhạc Cụ!
Nếu thường xuyên theo dõi tin tức âm nhạc, có lẽ bạn đã từng nghe đến những thương vụ đấu giá không tưởng: Cây đàn Violin “Lady Blunt” được bán với giá 15.9 triệu USD (khoảng 380 tỷ VNĐ) vào năm 2011, hay cây đàn “Vieuxtemps” được định giá lên tới 16 triệu USD. Điểm chung của những siêu phẩm này? Chúng đều là những cây đàn Violin cổ được chế tác tại Ý cách đây hơn 300 năm.
Điều gì đã khiến một chiếc hộp gỗ nặng chưa tới nửa ký lại có giá trị ngang ngửa với một căn biệt thự siêu sang hay một bộ sưu tập siêu xe? Liệu có “ma thuật” nào ẩn giấu bên trong, hay tất cả chỉ là chiêu trò thổi giá của giới siêu giàu?
Hôm nay, hãy cùng Mười Nhạc Cụ du hành thời gian về thế kỷ 17, khám phá 4 lý do biến những cây Violin cổ của Ý trở thành báu vật vô giá của nhân loại nhé!
1. MÓN QUÀ VÔ GIÁ TỪ “KỶ BĂNG HÀ NHỎ”
Như đã đề cập trong bài viết về thành phố Cremona, những cây đàn đắt giá nhất thế giới được chế tác trong Kỷ nguyên Vàng (thế kỷ 17 – 18) bởi những bậc thầy như Antonio Stradivari và Guarneri ‘del Gesù’. Thế nhưng, các nghệ nhân này lại sở hữu một “trợ thủ” vô hình mà không một thợ làm đàn hiện đại nào có được: Khí hậu thời bấy giờ.
Từ năm 1645 đến 1715, châu Âu trải qua một giai đoạn lạnh giá bất thường được gọi là “Thời kỳ Maunder Minimum” hay Kỷ Băng Hà Nhỏ. Mùa đông khắc nghiệt kéo dài khiến các rừng thông ở dãy Alps phát triển cực kỳ chậm chạp.
Hệ quả là các vòng vân gỗ mọc sát rịt vào nhau, tạo ra một loại gỗ thông có mật độ siêu đặc nhưng trọng lượng lại cực kỳ nhẹ. Khoa học hiện đại đã quét X-quang và chứng minh: Loại gỗ sinh ra trong thời kỳ này có khả năng truyền dẫn rung động âm thanh nhanh hơn và vang rền hơn bất kỳ loại gỗ nào mọc trong điều kiện khí hậu ấm áp ngày nay. Sự tuyệt chủng của nguồn gỗ này biến những cây đàn cổ trở thành “độc nhất vô nhị”.
2. BÍ ẨN VỀ LỚP SƠN BÓNG (VARNISH) “THẤT TRUYỀN”
Đây là chủ đề gây tranh cãi và tốn nhiều giấy mực nhất của giới khoa học trong suốt hàng trăm năm qua.
Những cây đàn Stradivarius hay Guarneri được phủ một lớp sơn bóng có màu hổ phách tuyệt đẹp, lấp lánh như có ngọn lửa cháy bên dưới thớ gỗ. Thế nhưng, lớp sơn này không chỉ để làm đẹp.
Nó đóng vai trò như một bộ lọc âm thanh. Lớp sơn của Ý ngày xưa được pha chế từ các loại nhựa cây tự nhiên, dầu hạt lanh và các khoáng chất bí mật của địa phương. Khi khô lại, nó cứng cáp để bảo vệ gỗ, nhưng lại đủ dẻo dai để không làm “nghẹt” tiếng đàn.
Sau khi Stradivari qua đời, công thức pha chế này đã hoàn toàn thất truyền. Dù các nhà khoa học hiện đại đã dùng máy quang phổ, phân tích hóa học phân tử để cố gắng giải mã và sao chép, nhưng chưa một ai có thể tạo ra được một màng sơn mang lại chất âm ma mị hệt như lớp Vecni gốc của Ý thế kỷ 17.
3. “PHÉP THUẬT” CỦA THỜI GIAN: GỖ CÀNG GIÀ CÀNG HÁT HAY
Gỗ là một vật liệu hữu cơ và nó “biết thở”. Khi một cây đàn Violin được tạo ra, tiếng của nó chưa thể đạt đến độ chín muồi ngay lập tức.
Hãy tưởng tượng, những cây đàn Stradivarius đã tồn tại hơn 300 năm. Trong suốt 3 thế kỷ đó, nhựa bên trong các thớ gỗ đã hoàn toàn bốc hơi và kết tinh lại. Hơn thế nữa, chúng đã được chơi liên tục bởi hàng chục thế hệ nghệ sĩ vĩ đại nhất lịch sử.
Hàng tỷ tỷ rung động cơ học từ dây đàn truyền xuống mặt gỗ trong suốt 300 năm đã vô tình “huấn luyện” cấu trúc tế bào của gỗ, khiến chúng sắp xếp lại để cộng hưởng âm thanh một cách hoàn hảo nhất. Tiếng đàn trở nên ngọt ngào, sâu thẳm, rực rỡ và nhạy bén đến mức chỉ cần một hơi thở nhẹ qua lông vĩ cũng đủ để cây đàn cất tiếng hát. Một cây đàn mới xuất xưởng, dù làm bằng gỗ tốt đến đâu, cũng không thể có được “trải nghiệm 300 năm” này.
4. SỰ KHAN HIẾM TỘT ĐỘ VÀ GIÁ TRỊ “BẢO VẬT”
Cuối cùng, yếu tố quyết định mức giá hàng triệu đô chính là quy luật Cung – Cầu tàn khốc.
Antonio Stradivari trong suốt cuộc đời mình chỉ làm ra khoảng 1.100 nhạc cụ. Trải qua hỏa hoạn, chiến tranh và sự tàn phá của thời gian, hiện nay trên toàn thế giới chỉ còn tồn tại khoảng 600 cây đàn Stradivarius.
Đối thủ của ông, Guarneri ‘del Gesù’, thậm chí còn làm ra ít hơn, hiện chỉ còn lại khoảng 130 cây.
Chúng không còn đơn thuần là nhạc cụ nữa, mà đã trở thành những kiệt tác nghệ thuật vô giá, những chứng nhân lịch sử ngang hàng với tranh của Leonardo da Vinci hay điêu khắc của Michelangelo. Ngày nay, giới siêu giàu, các ngân hàng và các quỹ đầu tư thi nhau mua những cây đàn này để tích trữ tài sản. Khan hiếm cộng với chất lượng huyền thoại đã đẩy giá trị của chúng lên những con số không tưởng.
LỜI KẾT TỪ MƯỜI NHẠC CỤ
Mức giá hàng triệu đô của những cây đàn Violin cổ nước Ý là sự kết tinh kỳ diệu của: Món quà từ thiên nhiên (Kỷ Băng Hà), trí tuệ thiên tài của các nghệ nhân, thời gian 300 năm thử lửa và giá trị sưu tầm lịch sử.
Tất nhiên, để bắt đầu theo đuổi đam mê, bạn không cần phải sở hữu một cây đàn trị giá cả một gia tài! Thế giới làm đàn hiện đại ngày nay vẫn có những nghệ nhân xuất sắc và những công nghệ chế tác gỗ tiên tiến, mang lại những cây đàn âm thanh vô cùng quyến rũ với mức giá rất dễ tiếp cận.
Nếu bạn đang muốn tìm kiếm một cây Violin được chế tác từ gỗ tự nhiên nguyên khối, được phơi khô kỹ lưỡng và setup tỉ mỉ để tạo ra âm thanh truyền cảm nhất, hãy ghé thăm Mười Nhạc Cụ. Dù không phải là Stradivarius, nhưng chúng tôi cam kết sẽ giúp bạn tìm được một “bảo vật” của riêng mình, sẵn sàng cùng bạn viết nên những giai điệu tuyệt vời nhất!
Để lại một bình luận